Follow IACS on Twitter

IROB ANINA CIVIL SOCIETY (IACS) is a nonprofit certified in #Canada and operating globally. One of our objectives is advocating for #Irob & #Tigray.

Follow IACS

Press Release

ሰነ 21፤2013 ዓ.ም.


መግለጺ ኢሮብ ኣኒና ሲቪል ማሕበረሰብ

 

መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ኤርትራ፣ሶማል፣ ዓረብ እማራትን ዝአመሰላ ባዕዳዊያን ሃገራትን ምልሻታት ኣምሓራ ተሻርኩ አብ ህዝቢ ትግራይ ዘርኢ ናይ ምጽናት ኩለመዳያዊ ወራርን ኹናትን ካብ ዝእውጅ ልዕሊ ሽውዓተ ኣዋርሕ ኣቁፅርና ኣለና። እዚ ዘርኢ ናይ ምፅናት ወራርን ኹናትን ዝተፈጸመ ኩሉ ዓይነት መራኽቢ ሓፋሽ ብምዕጻውን ካብ ዓለም ብምኽዋልን እንትኸውን ብተወሳኺ ብመንግስቲ ዝወሃብ ዝነበረ ከም ናይ ባንኪ፤መብራህቲ፣ማይ፣ስልኪ ዝአመሰሉ ግልጋሎታት ንክቋረጽ ብምግባር ስለዝኮነ ዝተራቐቑ ናይ ዘርኢ ምጽናት ተግባራት ፈጽሙ እዩ። 


ብተወሳኺ ድማ ህዝቢ ዝጥቀመለን ዝነበረ ናይ ሕክምና ትካላት ብምዕናው፣ኣምቡላንስታት ብምስራቕን ህዝብና ብዘይ ዝኾነ ናይ ሕክምና ግልጋሎት ክተርፍ ኣብ ልዕሊ ምግባሮም ህዝብና ሰብአዊ ሓገዛት ከይረክብ ዝተፈላለዩ ምክንያታት ብምፍጣር ጥምየት ከም መሳረሒ ኹናት ይጥቀሙ ኣለው። ወረርትን መስፋሕፋሕትን ሓይሊታት ከምቲ ኣብ መላእ ትግራይ ዝገብሩዎ ዘለው ኣብ ኢሮብ እውን ንኣንሽቲ ይደፍሩን የዋርዱን፥ ንመናእሰይ ይቐትሉን የሳድዱን፥ንቅርስታቱ ይሰርቁን የዐንውን፥ቤተእምነቱ የዐንውን የራኽሱን፥ጥሪቱ ይሓርዱን ይዘርፉን፥ንብረቱ ድማ ይዘርፉ፥ካልእ ይትረፍ ካብ ገበርቲ ሰናያት ዝተረኽበ ሓገዛት እውን ኣብመንገዲ እናጸንሑ የሕድጉዎ ኣለው። ህዝብ ኢሮብ ድማ ኣብ ትግራይ ካብ ዝርከቡ ብሄራት ሓደ ስለዝኾነ ከም ኩሉ ትግራዋይ ቀንዲ ዕላማ ናይ ወረርቲ ሓይሊታት ኮይኑ እዩ። ካብቶም ዘስካሕክሕ ጨፍጫፍ ዝተገበረሎም ቁሸታት/ጣቢያታት ገሊአን ንምጥቃስ ዝኣክል ካላዓሳ፣ጋማዳ፣ኣዎ፣ዓጋራለ፣ሞሲጋደ፤ጋራብኖ፣ሓራደ፥ ዳፊላ፥ዓሳጋርዋን ማድዓን ይርኸቡዎም።


 ኣብዞም ከባቢታት እቶም ጠፊኦም ሃለዋቶም ዘይተረኽቡ ከይሓወስካ 65 መናእሰይ ኣብ ሓንቲ ሰሙን ጥራሕ ብሻዓቢያ/ኤርትራ ተረሽኖም እዮም። እዞም መናእሰይ ኩሎም ብሰላም ኣለና እሎም ካብ ዝደቀሱሉ ገዛውቶም እናወሰዱ ኢሮብ ብምዃኖም ጥራሕ እዮም ኣክቦም ጨፍጭፎሙዎም። ድሕሪ ምቕታሎም እውን ሬሳኦም ቤተሰብ ወስዱ ከይቐብር ብምኽልካል ሓመድ ኣዳም ንከይረክቡ ገይሮም ድራር ኣራዊት ክኾኑ ተገይሮም እዮም። ከምዝይ ዝበለ አረመኔያዊ ተግባር ካብ ባህልና ዝረሓቐ ብሙዃኑ ኣብ ህዝብና ዘይርሳዕ ናይ ስነ ኣእምሮ በሰላ ገድፉ እዩ። ነዚ ከዓ ኢሮብ ኣኒና ሲቪል ማሕበረሰ ብዝገበሮ ፃዕሪ ዝተወሰኑ ሓብሬታት ኣክቡ ንዝምልክቶም ዓለም ለኸ ትካላትን ሚዲያታትን ንክበፅሕ ዝገበረ እንትኸውን ንቀጻሊ እውን ዘይተሓለለ ጻዕሪ ክገብር ምዃኑ ነፍልጥ፡፡ ንህዝቢ ኢሮብ ኣብ መዋእሉ ታርኽ ከምዚይ ዝበለ ግፊዒ ክፍጸሞ ይትረፍ ከምዝይ ዝበለ ግፍዒ ሰሚዑ እውን አይፈልጥን።


 ብተወሳኺ ንዓመታት ከም ማሕበረሰብ ዝነበሮ ኢሮባዊ ስነልቦና፣ ማሕበራዊ ርኽቡን፣ ባህላዊ ክብርታቱን ኣፊርሶም ሓድሽ ሽምን መንነትን ብሓይሊ ክህቡዎ ናይ ኤርትራ ታሴራ/መለለዪ ካርዲ ዓድሎም ናይ ባዓልቶም ምሕደራን ኣሰራርሓን ዘርግሖም እታ ኣቦታትና ዝወደቁላ መሬትና ብምሓዝ ምልክት ሰማእታትና ዝኾንነት ባንዴራ ብምውራድ ናይ ሃገረ ኤርትራ ባንደራ ሰቅሎም ብሓይሊ ኤርትራውያን እኹም እንናበሉ ንህዝብና የሳቅዩ ኣለው። ብተወሳኺ ድማ ኣብ ኢሮብ ከምት ኣብ መላእ ትግራይ ዝተገብረ ናይ ጥዕና መወከሲ ትካላት ንብረቱ ብምዝራፍ ጥራሑ ስለ ዘትርፍዎን ናይ መድሓኒት ኮነ ናይ ሰብ ሙያ ኣቕርቦት ስለዘየለን ብሑዱር ሕማምን ብግዝያዊ ሕማም ዝሞቱ ብዙሓት እዮም። ብምክንያት ወራሪን ኣረሜናዊ ጨፍጫፍን ተፈናቅሉ ኣብ ብዙሕ ችግር ዘሎ ህዝቢ ኢሮብ'ውን ባኣሽሓት ዝቁጸር እዩ፡፡ 


 ህዝቢ ኢሮብ ኣብ ምብራቓዊ ዞባ ትግራይ ዝርከብ ህዝቢ እንትኸውን ንሙሉእ መዋእሉ ብጊዜ ጣልያን ይኹን ብናይ ሚንልክ፣ሃይለስላሴ፣ደርጊ፤ኤረትራ ከም ሓደ ክፋል ሃገር ከላ እሉ እውን ኣብ ቀረባ ግዜ ሪፈረንደም ገይራ ሃገር ምስኮነት ህዝብናን መሬት ኢሮብን ዋላ ንሓደ ግዘ ብጌጋ ኣብ ትሕቲ ኤርትራ ትበሃል ሃገር ተመሓድሩ ኣይፈልጥን። ሐዚ ግና ሙሉእ ብሙሉእ ኣብ ትሕቲ ወራሪ መንግስቲ ኤርትራ ወድቑ ወራሪ ሓይሊ ቀትርን ለይትን ብዘይ ዕረፍቲን ብዘይ ምንም ንሕስያን ሲቪላት ምጭፊጫፍ፣ደቂ ኣንስትዮ ምዕማፅ፣መሰረተ ልምዓታት ምዕናው፣ቤተክርስትያናትን ቅርስታትን ምዕናውን ምስራቕን ምርኻስን ተታሕዙዎ ይርከብ። ዘይፈልጦ ሓድሽ መንነት ክህቡዎ'ውን ይጽዕሩ ኣለው። ህዝብና በቲ ንዘመናት ዘማዕበሎ ማሕበራዊ ርክባት ንከይገብር ካብ ክልተ ንላዕሊ ኣብ ሓደ ከይእከብን ናብ ጎረባውቶም ንከይቕልቀሉን ብምእጋድ ንሓንሳብን ንሓዋሩን ኢሮባዊ መንነቱን ትግራዋይነቱን ገድፉ ኤርትራዊ መንነት ክላበስ የገድዱዎ ኣለው። ብሪግጽ ህዝቢ ኢሮብ መንነቱን ዓዱን ነጽሩ ዝፈሊጥ ብመንነቱን ዓዱን ዘይደራደር ስለዝኾነ መንነቱ ክቅይር ዘይሕሰብ እኳ እንተኾነ ንግዜኡ ማሕበራዊ ርኽቡ ብምብታኽ ፈላሊዮም ብዘይ ምንም ሓበረታ የሳቕዩዎ አለው።

 ህዝብ ኢሮብ ውሑድ ምስ ምዃኑ ኣብ ትሕቲ ወረርቲ ብዝጸንሐ ቁጽሪ ናይ ህልውናኡ ኩነታት እናገደደ ይኸይድ ከምዘሎ ግን ዘጠያይቅ ኣይኾነን። ምክንያቱ ኸዓ ወረርቲ ሓይልታት ማሕበራዊ ናብራኡ ከየተግብርን ብገበርቲ ሰናያት ዝተልአኸ ሰብአዊ ሓገዛት ከይብጽሖን ብምግባር ብጥምየት ክውዳእን ባህሉ ክበርስን ይገብሩ ስለዘለውን እዩ፡፡ ህዝቢ ኢሮብ ኣብታ መበቆል ዓዱ ጥራይ ዘይኮነስ ከም ዳንሻን ሑመራን ዝኣመሰሉ ኣብ ካልእ ክፋላት ትግራይ እውን ብመስፋሕፈሕትን ብወረርትን ሓይሊታት ኣምሓራ ብጻዓሩ ዘጥረዮ ንብረቱን ገዛዊቱን ከምተወርሰን ከም ዝተጨፍጨፈን ካብቶም ኣብ ሱዳን ተሰድዶም ዘለው ስደተኛታት ደቂ ኢሮብ ክነረጋግፅ ክእልና እና። ስለዝኾነ ህዝቢ ኢሮብ ከም ውሑዳን (minority) ህዝቢ መንነቱን ባህሉን ዓቅቡ ንኽነብር ብሕቡራት መንግስታት ይኹን ብካሎኦት ንሰብአዊ መሰል ዝጣበቑ ዓለም ለኸን ናይ ውሽጢዓዲ ትካላትን ፍሉይን ዝያዳን ጠመተ ክግበረሉ ኢሮብ ኣኒና ሲቪል ማህበረሰብ ይጽውዕ። 


ኣብ መጨረሻ ህዝቢን ዝተመርጸ መንግስቲ ትግራይን ብወረርቲ ሓይሊታት ዝተኣወጀልና ኩለመደያዊ ዘርኢ ናይ ምጽናት ኹናት ናይ ምምካት ፍጹም ጽንዓት ዝተመልኦ ቃልሲ ኣሐይሉ ብምቅጻል ኣብ ድሮ ሙሉእ ዓወት ስለንርከብ እንቋዕ ኣሓጎሰና እናበልና ኹሎም ወረርቲ ሓይልታት ካብ ኩሉ ቦታታት ትግራይ ወጽኦም፤ ሙሉእ ዓወት ኣብ ቀረባ ተረጋግጹ ህዝቢ ትግራይ ሰላምን ፍትሒን ከምዝረክብ ኣይንጠራጠርን፡፡

ንዝምልከቶም ኹሎም ኸዓ እዞም ዝስዕቡ ጻውዒታት ነቅርብ፡፡     

  1. መንግስቲ ኤርትራን ኹሎም ወረርቲ ሓይልታትን ካብ ኩሉ ቦታታት ትግራይ ለቂቆም ብህጹጽ ንክወጹ
  2. ኩለመዳያዊ ሰብኣዊ ሓገዛት ንህዝብና ብህጹጽ ዝበጽሑሉ ኩነታት ንክፍጠር
  3. ኣብ ትግራይ ዝተፈጸሙ ዘርኢ ናይ ምጽናትን ኩለመዳያዊ ገበናት ኹናትን ኣንጻር ሰብኣዊነትን ዝተፈጸሙ ገበናትን ብዘይሻራዊ ወገን ተጻርዩ ህዝቢ ትግራይ ፍትሒ ንክረክብ
  4. ህዝቢ ትግራይ መጻኢ ዕድሉ ዝውስነሉን ሙሉእ ዓርሰ ውሳነኡ ዘረጋግጽሉን ኩነታት ንክመቻቸወሉ ንጥይቅ፡፡


ሙሉእ ዓወት ንሰራዊት ትግራይ!

ዓወትን ፍትሕን ንሕዝቢ ትግራይ!

ክብርን ሞገስን ንኹሎም ሰማእታትና!


ኢሮብ ኣኒና ሲቪል ማሕበረሰብ